سی تی آنژیو قلب یا سی تی آنژیوگرافی عروق کرونر به یک روش تصویربرداری پزشکی گفته میشود که با هدف ارزیابی عروق خونی قلب و شناسایی مشکلات قلبی انجام می پذیرد.
با انجام سی تی آنژیو قلب می توان هرگونه تنگی یا انسداد در عروق کرونر را مورد بررسی قرار داد.
در این روش از فناوری سی تی اسکن و ماده کنتراست تزریقی استفاده میشود و نقش مهمی در تشخیص بیماری های مرتبط با قلب دارد.
سی تی آنژیوگرافی قلب چرا انجام میشود؟
اگر نمی دانید که سی تی آنژیو قلب چرا انجام میشود ادامه مطلب را به دقت مطالعه کنید، مهمترین دلیلی که متخصصان سی تی آنژیوگرافی قلب را برای بیماران تجویز می کنند تشخیص و ارزیابی بیماری های قلبی و عروقی می باشد.
مهمترین دلایل انجام این روش عبارتند از:
تشخیص بیماری های عروق کرونر
یکی از مهمترین دلایل انجام سی تی آنژیوگرافی قلب تشخیص بیماری های عروق کرونر است با این روش متخصصان می توانند هرگونه تنگی یا انسداد در عروق کرونر قلب را شناسایی کنند، این عارضه یکی از مهمترین دلایل ایجاد حملات قلبی است.
ارزیابی علائم قلبی
زمانی که بیماران با علائم غیر طبیعی در قلب مواجه میشوند سی تی آنژیوگرافی به عنوان یک روش تشخیصی برای آنها انجام میشود.
خستگی غیر معقول، تنگی نفس و درد قفسه سینه از مهمترین دلایل انجام سی تی آنژیوگرافی هستند و پزشک می تواند علت چنین عوارضی را مشخص کند.
برنامه ریزی برای مداخلات درمانی
در صورتی که متخصصان نیاز بدانند برای بیماران خود جراحی قلب یا سایر مداخلات پزشکی را انجام دهند ابتدا سی تی آنژیوگرافی انجام شده تا پزشکان برنامه ریزی دقیق تری برای فرایندهای درمانی داشته باشند و در این صورت موفقیت درمان افزایش پیدا می کند.
پیگیری وضعیت بیماری
یکی از مهمترین دلایلی که سی تی آنژیوگرافی قلب انجام میشود پیگیری وضعیت بیماری افراد است.
اگر افراد در گذشته تحت درمان بیماری عروق کرونر قرار گرفته باشند با این روش می توانند پیگیر وضعیت قلب بوده و از عوارض احتمالی مطلع خواهند شد.
ارزیابی آناتومی قلب
برای ارزیابی آناتومی قلب سی تی آنژیوگرافی یک روشی کاربردی و موثر است، با این اقدام پزشک می تواند آناتومی قلب و عروق خونی را بررسی نموده و اگر مشکلی در ساختار قلب وجود داشته باشد به این واسطه قابل شناسایی خواهد بود.
تشخیص انواع بیماری های قلبی
معمولا برای تشخیص بیماری های قلبی مادرزادی، وجود انواع تومور یا عفونت های قلبی انتخاب پزشکان روش سی تی آنژیوگرافی است و به این واسطه اطلاعات ارزشمند و دقیق در اختیار پزشک قرار می گیرد.
ارزیابی عوارض بعد از عمل
برای اینکه افراد بتوانند از خطرات و عوارض احتمالی بعد از جراحی قلب آگاه شوند نیاز است که سی تی آنژیوگرافی برای آنها انجام پذیرد و متخصصان از عوارض احتمالی مانند انسداد در عروق پیوندی مطلع خواهند شد.
بررسی عروق غیر کرونر
سی تی آنژیوگرافی نه فقط برای عروق قلبی بلکه برای عروق غیر کرونر نیز انجام میشود، وضعیت سایر عروق بدن مثل عروق ریه یا عروق بزرگ تر نیز با این روش قابل ارزیابی بوده و تصمیم گیری پزشک در تشخیص و درمان سایر بیماری ها با موفقیت بیشتری همراه خواهد شد.
چه افرادی ممکن است به سی تی آنژیوگرافی قلب نیاز داشته باشند؟
یکی از سوالات بسیار مهم در مورد سی تی آنژیوگرافی قلب این است که چه افرادی به این روش تشخیصی نیاز پیدا می کنند.
متخصصان بر این باورند که اگر افراد با علائم قلبی با آنها مراجعه کنند بهتر است که پیش از شدت گرفتن آسیب ها این روش تشخیصی انجام شود.
به نوعی می توان گفت که با وجود تنگی نفس غیر عادی و درد غیر طبیعی در قفسه سینه که با شدت بالا اتفاق می افتد انجام سی تی آنژیوگرافی قلب یک راه حل موثر بوده و در تشخیص بیماری های قلبی نقش بسیار مهمی دارد.
این روش همچنین برای کسانی که سابقه بیماری های قلبی داشته اند نیز انجام میشود تا متخصصان بتوانند ارزیابی دقیق تری از وضعیت فعلی عروق کرونر داشته باشند.
برای همه کسانی که در معرض خطر و بیماری های قلبی قرار می گیرند این روش کاربردهای بسیار زیادی دارد.
برای کسانی که به فشار خون بالا، دیابت و چربی خون بالا مبتلا هستند و با وجود سابقه خانوادگی بیماری های قلبی در معرض آسیب های احتمالی قرار می گیرند این روش یک اقدام موثر و کاربردی محسوب میشود.
اگر به واسطه آسیب های قلبی و عروقی بیمار تحت جراحی قرار بگیرد متخصصان برای ارزیابی دقیق عروق کرونر بیمار را تحت سی تی آنژیوگرافی قرار می دهند تا پزشک بتواند درمان های مداخله ای مانند آنژیوپلاستی و استنت گذاری را با دقت و موفقیت بیشتری انجام دهند.
برای تشخیص مشکلات قلبی مادرزادی و تمامی کسانی که نیاز به ارزیابی ساختار قلب و عملکرد قلب دارند سی تی آنژیوگرافی یک روش کاربردی محسوب میشود.
مراحل انجام سی تی آنژیو قلب
یکی از مسائل بسیار مهمی که در مورد سی تی آنژیو قلب وجود دارد این است که هر مرحله از این فرایند چگونه انجام میشود و آیا بیماران را با چالش های زیاد مواجه می سازد یا خیر.
هر کدام از مراحل انجام سی تی آنژیو را به تفکیک برایتان توضیح خواهیم داد تا در مورد این روش تخصصی اطلاعات کاملی داشته باشید.
آماده سازی بیمار
اولین مرحله از انجام سی تی آنژیوگرافی قلب آماده سازی بیمار است که شامل مشاوره و بررسی تاریخچه پزشکی فرد می باشد.
در این مرحله متخصصان ابتدا بیمار را معاینه کرده و مجدد تاریخچه پزشکی فرد را مطالعه می کنند تا از هرگونه حساسیت و داروهای مصرفی مطلع شوند.
در مرحله آماده سازی بیمار از افراد خواسته میشود که حداقل چند ساعت قبل از عمل ناشتا باشند تا حین انجام این فرایند دچار تهوع و عوارض جانبی نشوند.
در مرحله آماده سازی بیمار متخصصان مجدد آزمایش های پیش نیاز را انجام می دهند و با انجام آزمایش خون یا الکتروکاردیوگرام می توانند اطلاعات نهایی و تکمیلی را جمع آوری نمایند.
تزریق ماده کنتراست
در مرحله بعد برای شروع سی تی آنژیوگرافی قلب ماده کنتراست از طریق یک کاتتر وریدی در بازو یا دست بیمار تزریق میشود.
این ماده باعث میشود تا تصاویر سی تی وضوح بسیار بالایی داشته باشد، زمانی که ماده کنتراست به بیمار تزریق میشود پرستاران و تکنسین در طول این مرحله وضعیت بیمار را به طور دقیق بررسی می کنند.
تصویربرداری
مهمترین مرحله سی تی آنژیو قلب فرایند تصویربرداری است، در این مرحله بیمار به آرامی بر روی تخت دستگاه سی تی دراز می کشد و احتمالاً از او خواسته میشود که در طول تصویربرداری نفس خود را برای چند ثانیه نگه دارد تا تصاویر واضح تری گرفته شود.
عملکرد دستگاه به این شکل است که به دور بیمار می چرخد و تصاویری از قلب و عروق کرونر دریافت می کند.
پایان تصویربرداری
بعد از به پایان رسیدن مرحله تصویربرداری بیمار از دستگاه خارج شده و می تواند به حالت عادی خود بازگردد.
در این مرحله بیمار چند دقیقه ای تحت نظارت قرار می گیرد تا درگیر عوارض ناشی از ماده کنتراست نشود.
از بیمار خواسته میشود که در این موقعیت از مایعات بیشتر استفاده کنند تا ماده کنتراست سریع تر از بدن خارج شود.
اقدامات قبل از سی تی آنژیوگرافی قلب
قبل از انجام سی تی آنژیوگرافی مهم است که اقدامات ضروری را جهت آماده سازی انجام دهید تا نتیجه آزمایش از دقت و وضوح بالایی برخوردار باشد.
بهتر است که در ابتدا مشاوره پزشکی برگزار کرده و اطلاعات ضروری را در اختیار متخصصان قرار دهید.
دکتر پیمان اشرفی بر اساس اطلاعاتی که از بیمار دریافت می کند آزمایش های پیش نیاز را نیز انجام داده تا اطلاعات دقیق تری از وضعیت قلب بیمار داشته باشند.
بهتر است که حداقل ۶ ساعت قبل از سی تی آنژیوگرافی ناشتا باشید تا بعد از تزریق ماده کنتراست دچار تهوع نشوید.
قبل از سی تی آنژیوگرافی قلب اگر نیاز است مصرف برخی از داروها را متوقف کنید، این داروها شامل داروهای ضد دیابت و داروهای رقیق کننده خون است.
قبل از سی تی آنژیوگرافی از مقدار آب زیاد استفاده کنید تا بدن هیدراته بماند و به دفع بهتر ماده کنتراست بعد از عمل کمک می کند.
اگر پزشک سی تی آنژیوگرافی را برای شما تجویز میکند و در دوره بارداری قرار دارید حتماً موضوع را به پزشک اطلاع دهید زیرا تابش اشعه می تواند برای جنین خطرناک باشد.
نیاز است که قبل از این اقدام تشخیصی بیمار از نظر روانی آمادگی کافی داشته باشد و روند انجام آزمایش و اطلاعات لازم در اختیار آنها قرار بگیرد.
بعد از انجام سی تی آنژیوگرافی قلب چه کارهایی باید انجام داد؟
بعد از به پایان رسیدن سی تی آنژیوگرافی قلب حتماً مدت زمانی را استراحت کنید تا حس خواب آلودگی و خستگی از بین برود.
بیماران بعد از سی تی آنژیوگرافی باید به علائم خود توجه ویژه ای داشته باشند و درد قفسه سینه، واکنش های آلدژیک و هر نوع علائم نگران کننده را فوراً به پزشک اطلاع دهند.
از مایعات بیشتری استفاده کنید تا روند دفع ماده کنتراست سریع تر انجام شود و به کار کلیه ها کمک خواهید کرد.
مزایای سی تی آنژیوگرافی قلب
از مهمترین مزایای سی تی آنژیوگرافی باید به دقت بالا در تصویربرداری اشاره کرد، این روش تصاویر بسیار با کیفیت و دقیق از عروق کرونر و ساختار قلب به پزشک ارائه می دهد.
غیر تهاجمی بودن آن باعث میشود تا بیماران در ایمنی کامل سی تی آنژیوگرافی را انجام دهند و به هیچ عنوان با عوارض خاصی مواجه نمیشوند.
سرعت انجام سیتی آنژیوگرافی بسیار زیاد است، ضمن اینکه پزشکان می توانند ارزیابی کاملاً دقیقی از آناتومی قلب، عروق بزرگ و سایر ساختارهای مرتبط داشته باشند.
این روش در سریع ترین زمان ممکن انجام میشود و بیماران نیازی به انجام روش های تهاجمی نخواهند داشت.
عوارض سی تی آنژیوگرافی قلب
سی تی آنژیوگرافی قلب هم می تواند مانند هر روش پزشکی دیگر عوارض خاصی ایجاد کند، از مهمترین عوارض این روش باید به قرار گرفتن در معرض اشعه اشاره کرد که اگر به صورت مکرر انجام شود ممکن است خطرات بالقوه برای سلامتی داشته باشد.
در این روش از ماده کنتراست استفاده میشود که ممکن است برخی از افراد نسبت به آن واکنش آلرژیک را تجربه کنند و البته فشار زیادی به سیستم کلیوی وارد می کند.
از معایب دیگر سی تی آنژیوگرافی باید به هزینه بیشتر آن نسبت به سایر روش های تشخیصی اشاره کرد.
از آنجایی که در این روش تمرکز اصلی بر آناتومی عروق است ممکن است پزشک نتواند اطلاعات دقیقی در مورد عملکرد قلب و پمپاژ آن داشته باشد.
