آزمایش پروستات

چرا آزمایش پروستات اهمیت دارد؟

پروستات عضوی گوارشی و تناسلی است که در مردان بعد از سنین میانسالی به تدریج تغییراتی می کند که باعث افزایش اندازه و ابعاد آن خواهد شد.

سلامت پروستات اهمیت بسیار زیادی دارد زیرا هرگونه مشکل برای این غده کوچک به سلامت جسمانی افراد لطمه وارد کرده و کیفیت زندگی و توانایی های فردی را برای انجام فعالیت های روزمره کاهش می دهد.

آسیب های مربوط به پروستات همیشه در حد بزرگی خوش خیم نیست، گاهی ممکن است به بیماری های خطرناک تری مثل سرطان پروستات تبدیل شود که هر کدام از این عوارض با علائم مشابه اتفاق می افتد.

به همین دلیل متخصصان غربالگری را برای تشخیص بزرگی پروستات و دیگر آسیب های پروستات انجام می دهند تا بتوانند هر چه سریع تر عوارض و مشکلات خطرناک پیش آمده را تشخیص دهند.‌

نظر پزشکان بر این است که اگر سرطان پروستات سریع تر تشخیص داده شود احتمال درمان موفق افزایش پیدا می کند و می توانند از پیشرفت بیماری جلوگیری کنند.

به همین دلیل است که انجام آزمایش پروستات برای آقایان اهمیت بسیار زیادی دارد.

به این افراد هشدارها در مورد علائم و عوارض این بیماری داده می‌شود تا به محض تجربه حالت غیر طبیعی به ویژه تغییرات ادراری سریعاً آزمایشات پروستات را انجام دهند.

PSA اPSA یک پروتئین است که توسط سلول های غده پروستات تولید می‌شود.

پروستات یک غده کوچک و مردانه است که در زیر مثانه قرار می گیرد و وظیفه اش تولید بخشی از مایع منی می باشد.

این پروتئین بیشتر در مایع منی یافت می شود اما مقدار کمی از آن به طور طبیعی وارد جریان خون می شود.

برای اینکه متخصصان بتوانند سلامت و کارکرد طبیعی پروستات را ارزیابی کنند آزمایش PSA را انجام می دهند.

هدف اصلی از انجام این آزمایش، غربالگری و کمک به تشخیص زود هنگام مشکلات پروستات است و در این مرحله کمک شایانی به درمان بزرگی پروستات نمی‌کند.

به خصوص زمانی که افراد در معرض سرطان پروستات قرار می گیرند یا به آرامی علائم آن را تجربه می کنند.

در مورد افزایش سطح PSA در خون نگران نباشید، افزایش این پروتئین همیشه به معنی سرطان نیست اما می تواند نشان دهنده مشکلات و عوارض جدی در پروستات باشد.

زمانی که PSA از حد طبیعی افزایش پیدا می کند به این معناست که بزرگی خوش خیم پروستات اتفاق افتاده است یا اینکه می تواند نشانه ای از عفونت یا التهاب پروستات باشد.

در موارد دیگر افزایش سطح PSA مربوط به افزایش سن افراد است.

بر اثر انجام برخی فعالیت ها مثل دوچرخه سواری و یا انجام معاینه رکتال قبل از آزمایش ممکن است مقدار این پروتئین به طور موقتی بالاتر از حد نرمال نشان داده شود.

چه زمانی آزمایش PSA انجام می‌شود؟

با توجه به اینکه آزمایش پروستات یک اقدام بسیار مهم برای آقایان محسوب می‌شود مهم است بدانید که انجام این آزمایش چه زمانی ضروری است.

به طور کلی نظر متخصصان بر این است که همه آقایان از سنین میانسالی به بعد در دوره های مختلف و در چکاپ های دوره ای آزمایش psa را هم انجام دهند.

متخصصان معتقدند که برای غربالگری سرطان پروستات انجام این آزمایش الزامی است که معمولاً برای آقایان بالای ۵۰ سال انجام می‌شود.

در صورتی که سابقه خانوادگی افراد در سرطان پروستات تایید شود این آزمایش در مدت زمان کوتاه تر حتی در سنین کمتر هم انجام می‌شود و به عنوان بخشی از چکاپ های منظم تکرار خواهد شد.

این آزمایش همچنین برای بررسی علائم مشکوک کاربرد دارد.

زمانی که آقایان با مشکلات ادراری مواجه می‌شوند یا علاوه بر تکرر ادرار درد در ناحیه لگن اتفاق می افتد و یا خون در ادرار دیده می‌شود انجام این آزمایش توصیه می گردد.

در مواردی که آقایان تحت معاینه و انجام مراحل تشخیصی متوجه شوند که به سرطان پروستات مبتلا هستند برای پیگیری های بعدی و ارزیابی گسترش بیماری و حتی برای پایش موفقیت درمان آزمایش psa را انجام می دهند که می تواند اطلاعات بسیار مهم و کاربردی را در اختیار پزشک قرار دهد.

مزایا و معایب آزمایش PSA

یکی از روش های مناسب و دقیق برای ارزیابی سلامت پروستات آزمایش PSA می باشد.

این روش تشخیصی هم مانند سایر اقدامات پزشکی دارای مزایا و معایب خاصی می باشد که در ادامه مفصل تر در مورد آن صحبت خواهیم کرد.

از مهمترین مزایای آزمایش PSA می توان به تشخیص زود هنگام آسیب های پروستات اشاره کرد‌.

با انجام این آزمایش امکان شناسایی سریع تر سرطان پروستات وجود دارد و می توان در مراحل اولیه این بیماری تشخیصی دقیق و درمان به موقع را انجام داد.

از دیگر مزایای آزمایش PSA می توان به نظارت بر درمان اشاره کرد.

برای اینکه متخصصان بتوانند میزان اثربخشی درمان های انجام شده را بررسی کنند نیاز است که این آزمایش را مرتباً تکرار کرده تا روند بهبود بیماران را ارزیابی نمایند.

این روش هم گاهاً با معایبی همراه است که اگر به درستی انجام شود می توان درصد خطا را تا حد قابل توجهی کاهش داد.

گاهی اوقات دیده میشود که علی رغم رعایت تمام نکات کاربردی افراد با نتایج مثبت کاذب مواجه میشوند.

همانطور گفته شد که افزایش سطح PSA و بالا بودن آن همیشه به معنی سرطان نیست و گاهی ممکن است عوامل دیگر باعث افزایش سطح این پروتئین شود.

از دیگر مزایای این آزمایش می توان به عدم قطعیت آن اشاره کرد.

زمانی که در این آزمایش افزایش سطح PSA نشان داده می شود نمی توان با تکیه بر نتایج به دست آمده به طور قطعی تشخیص سرطان را اعلام کرد.

در کنار این آزمایش و بعد از دریافت نتایج متفاوت مهم است که از روش های مکمل نیز استفاده شود و بررسی های بیشتر انجام پذیرد.

مراحل انجام آزمایش PSA

اگر نیاز است که با نظر و تایید متخصصان آزمایش PSA را انجام دهید بهتر است که مراحل انجام آن را دانسته تا کمترین میزان خطا و بیشترین میزان دقت را در نتیجه آزمایش مشاهده نمایید‌.

برای آمادگی قبل از آزمایش نیازی نیست که اقدام خاصی انجام دهید فقط توصیه میشود فعالیت بدنی نداشته باشید و به هیچ عنوان رابطه جنسی برقرار نکنید.

رابطه جنسی و فعالیت هایی مثل دوچرخه سواری تاثیر قابل توجهی بر افزایش موقتی سطح PSA دارد.

روند انجام آزمایش دقیقاً مشابه با یک نمونه‌گیری خون از ورید بازویی است.

این فرایند معمولاً سریع و بدون درد انجام میشود و نتایج آزمایش ظرف ۱ الی ۲ روز آماده می شود و در اختیار بیماران قرار می گیرد.

این افراد موظفند که نتیجه آزمایش را در اختیار پزشک متخصص مثل دکتر پیمان اشرفی قرار داده و مطالعه و تفسیر آن را بر عهده پزشک قرار دهند تا بتوانند اطلاعات لازم را دریافت کرده و از وضعیت سلامت یا بیماری پروستات مطلع خواهند شد.

تفسیر نتایج آزمایش پروستات

آزمایش پروستات به طور اختصاصی با هدف اندازه گیری آنتی ژن اختصاصی پروستات انجام می پذیرد.

زمانی که نتیجه آزمایش نشان دهد که سطح PSA در حد طبیعی قرار گرفته و کمتر از 4 ml/ng است نشان دهنده احتمال پایین سرطان پروستات است و از نظر متخصصان شرایط کاملاً طبیعی می باشد.

زمانی که سطح PSA کمی افزایش پیدا می کند و اعدادی بین ۴ تا ۱۰ را نشان می دهد نیاز است که افراد سایر روش های تشخیصی را انجام دهند.

برخی مواقع این مقدار PSA در خون ناشی از علل غیر سرطانی است و اغلب بر اثر بزرگ شدن پروستات این تغییرات رخ می دهد.

زمانی که سطح PSA از حد معمول بالاتر می رود و بیش از ۱۰ نشان داده می شود احتمال بیشتری برای وجود سرطان پروستات خواهد بود.

این مسئله خیلی سریع بررسی می‌شود و در صورت نیاز با انجام بیوپسی یا نمونه برداری از بافت می توانند اطلاعات بیشتری را جمع آوری کنند و در نهایت تشخیص دقیقی اعمال خواهد شد.